تأمین مالی مبتنی بر سرمایه به روشی اطلاق میشود که در آن شرکتها برای جذب منابع مالی، سهام خود را به سرمایهگذاران واگذار میکنند. سرمایهگذاران در ازای پرداخت وجه، مالک بخشی از شرکت میشوند و معمولاً در سود و زیان کسبوکار شریک خواهند بود.
تأمین مالی مبتنی بر سرمایه بسته به نوع شرکت و مرحله رشد آن میتواند به شکلهای مختلفی انجام گیرد:
مؤسسان از داراییهای شخصی خود برای راهاندازی یا توسعه شرکت استفاده میکنند.
افراد ثروتمندی که در مراحل اولیه شرکت، با هدف کسب بازدهی بلندمدت، در استارتآپها سرمایهگذاری میکنند.
مؤسسات مالی حرفهای که در شرکتهای با ریسک بالا ولی پتانسیل رشد زیاد سرمایهگذاری میکنند. آنها معمولاً در مدیریت کسبوکار نیز دخالت دارند.
زمانی که شرکت به مرحله بلوغ میرسد، میتواند بخشی از سهام خود را در بورس عرضه کند و از طریق بازار سرمایه منابع مالی جذب نماید.
از طریق پلتفرمهای آنلاین، تعداد زیادی از سرمایهگذاران خرد بهصورت جمعی در پروژهها و کسبوکارها سرمایهگذاری میکنند.
بر خلاف وامهای بانکی، نیازی به بازپرداخت اصل و بهره وجود ندارد.
ریسک مالی در میان سرمایهگذاران تقسیم میشود.
ورود سرمایهگذاران معتبر میتواند به افزایش اعتبار شرکت کمک کند و جذب سرمایه در مراحل بعدی را تسهیل نماید.
سرمایهگذاران حرفهای مانند VCها معمولاً تجربه، دانش، و ارتباطات گستردهای دارند که میتواند به رشد کسبوکار کمک کند.
مؤسسان ممکن است کنترل کامل بر شرکت خود را از دست بدهند.
سرمایهگذاران جدید ممکن است بخواهند در تصمیمات استراتژیک شرکت نقش داشته باشند.
دستیابی به سرمایهگذاران مناسب رقابتی و دشوار است، بهخصوص در مراحل اولیه.
| معیار | تأمین مالی مبتنی بر سرمایه | تأمین مالی مبتنی بر بدهی |
|---|---|---|
| مالکیت | بخشی از مالکیت واگذار میشود | مالکیت حفظ میشود |
| بازپرداخت | بازپرداخت ندارد | بازپرداخت با سود الزامی است |
| ریسک | ریسک بین سرمایهگذاران تقسیم میشود | ریسک بر عهده شرکت است |
| کنترل | ممکن است کنترل کاهش یابد | کنترل کامل حفظ میشود |
بسیاری از استارتآپها، به دلیل نداشتن درآمد پایدار یا دارایی کافی برای دریافت وام، از تأمین مالی مبتنی بر سرمایه استفاده میکنند. در این حالت، مؤسسان با واگذاری درصدی از سهام، سرمایه لازم برای توسعه محصول، بازاریابی و تیمسازی را جذب میکنند.
سرمایهگذاران فراتر از پول، ارزش افزودههایی مانند مشاوره، مربیگری، بازاریابی و روابط صنعتی را به شرکت میآورند. این مشارکت اغلب به بهبود عملکرد کسبوکار منجر میشود.
در تأمین مالی مبتنی بر سرمایه، توجه به موارد زیر ضروری است:
ارزشگذاری دقیق شرکت
تهیه قرارداد سهامداری
تعیین سهم هر سرمایهگذار و حقوق رأی
مدیریت شفافیت مالی و گزارشدهی دورهای
تأمین مالی مبتنی بر سرمایه ابزاری قدرتمند برای رشد سریع کسبوکارها، بهویژه استارتآپهاست. این روش اگرچه مستلزم واگذاری بخشی از مالکیت شرکت است، اما با جذب سرمایهگذاران مناسب میتواند زمینهساز موفقیتهای بزرگتری شود. انتخاب صحیح بین روشهای مختلف تأمین مالی نیازمند تحلیل دقیق وضعیت کسبوکار، اهداف بلندمدت، و روحیات تیم مدیریتی است.